Devren işyeri almadan önce sorulması gereken 10 soru

Devren işyeri almadan önce sorulması gereken 10 soru

Andrew Cagnetta 25 yaşındayken devraldığı ilk işyerini işletmeye başladıktan kısa bir süre sonra dersine yeteri kadar çalışmadığını anladı. Devren işyeri ilanlarında bulup yeniden faaliyete geçirdiği restoranın menüsüne sadık kalmış olsa bile, müşteriler menü ve tariflerin değiştiği yönünde şikayetlerde bulundu. Satışların 2 yıl içerisinde düşüş göstermesiyle Cagnetta ve kuzeni restoranı satmak zorunda kaldı.

Cagnetta’nın önceki sahiplere sormayı unuttuğu bir soru vardı “Müşterileri restorana çeken asıl şey neydi?“. Cagnetta bir daha aynı hatayı yapmamak üzere dersini aldı ve Transworld Bussiness Advisors isimli şirketi kurdu (yeni iş kuracaklar için danışmanlık şirketi). Ona göre; “Hiç bir soru aptalca değildir” ve “Ne kadar çok soru sorarsanız, riski o kadar azaltırsınız“. Devren işyeri almadan önce sorulması gerekenler girişimciliğin altın kuralları arasında yerini alıyor.

Devren işyeri almadan önce satıcıya sorulması gereken 10 soru

1. Size meydan okuyabilecek kimler/neler var?

Walden Business CEO’su Chet Walden’a göre potansiyel mayın tarlalarından haberdar olmalısınız. Örneğin, devralacağınız işyerinin işletme sermayesi 1 milyon dolarsa bunu hala pazarlık masasındayken öğrenmelisiniz. Aksi takdirde altından kalkamayacağınız bir yükün altına girersiniz. Çünkü olay işyerini satın almakla bitmiyor, işletmeyi yürütmek ve geliştirmek için işletme sermayesine ihtiyaç duyacaksınız.

2. Neyi daha farklı yapabilirdiniz?

Bu soru ile karşılaşan bir satıcı büyük ihtimalle, normalde bahsetmeyi unuttuğu fakat hakkında konuşmak istediği diğer fırsatları size anlatacaktır.

3. İstediğiniz ücreti neye göre belirlediniz?

Satıcılar genelde verdikleri fiyatları, hayatlarına devam etmek istedikleri miktarlar olarak belirlerler. O işin edeceği gerçek fiyatı öğrenmek için bu soruyu satıcıya sormanız hayati değer taşımaktadır. Bu konuda satıcının ne kadar çok üstüne giderseniz; işin, ne gibi kriterlerden ötürü o kadar edebileceği hakkında bilgi sahibi olursunuz. Bu sayede istenilen fiyat gerçekten devren işyeri almanıza değecek mi görebilirsiniz.

4. Eğer devredemez iseniz ne yapacaksınız?

İşyerinin devredilememesi durumunda satıcının ne gibi planlara sahip olduğunu öğrenmek, pazarlık yaparken sizi koz sahibi yapar. Çoğu satıcı bu konuda yalan söyleyebilir, fakat eğer satıcının işyerini devredememesi durumunda işletmeyi kapatacağı bilgisini söylediklerinden çıkarırsanız, istenilen fiyatı rahatlıkla aşağı çekebilirsiniz.

5. İşletmenin finansal durumunu gösterir dökümanları nasıl sunacaksınız?

Size “Aslında şu kadar satış, şu kadar kar var ama bunların hepsini vergiden dolayı kayıt altında tutmuyorum” diyen bir satıcıya güvenemezsiniz. Tüm finansal dökümanların yasal olduğuna emin olun.

6. Hakkınızda geçmişte açılmış, bekleyen veya gelecekte açılma ihtimali olan bir dava var mı?

En son isteyeceğiniz şey; başkasının hatası yüzünden mahkeme salonlarında sürünmektir. Doğru cevabı aldığınızdan emin olun. Hatta gerekirse yazılı olarak beyanat alın ve notere tasdik ettirin.

7. İşletmenin çalışma planı ve prosedürleri ne kadar iyi belgelendi?

Küçük işletmeler genelde işlerini plansız ve prosedürsüz yönetirler. Plansız hareket etmek belki şu anki sahibin işine geliyordur fakat işi daha iyi kavrayabilmeniz için gerekli bilgileri almayı unutmayın.

8. İşletmeyi devraldıktan sonra müşteri ve tedarikçilerden aynı sadakati görecek miyim?

Dışarıdan bakıldığında işletme son derece başarılı görünebilir. Fakat eğer işletme, anahtar bir oyuncuya bağlıysa – büyük bir müşteri veya tedarikçi – devir işlemleri ardından aynı kişilerle çalışacağınızdan emin olmalısınız.

9. Devir sonrası, çalışanlara ne olacak?

Hali hazırda çalışanların satıştan haberlerinin olup olmadığı bilgisi alınmalıdır. Eğer işletmenin önemli çalışanlarından biri devirden sonra ayrılmaya karar verirse, çalışanın hazırdaki müşterileri işletmeden uzaklaştırmaya yönelik hareketlerde bulunmayacağı imza ile garanti altına alınmalıdır.

10. İşyerini kusursuzca işletebilmek için ne gibi özelliklere sahip olmam gerekiyor?

İşletmenin devamı için hangi yeteneklerin ve liderlik kabiliyetlerinin kullanılması gerektiğini satıcının sözlerinden dinleyin. Örneğin, çiftlik devralacak bir yatırımcının fiziksel olarak maksimum seviyede kendini işine vermesi gerekiyor. Çekilen zorlukları mutlaka satıcıdan dinleyin.

FikirciBaba.com’un “Entrepreneur – Jane Porter” derlemesidir.